Egzoftalmometrija – Hertel
Merenje položaja očiju u odnosu na koštane strukture orbite
Egzoftalmometrija je bezbolno merenje kojim se određuje koliko su očne jabučice isturene u odnosu na prednji rub orbite. Najčešće se izvodi Hertelovim egzoftalmometrom, instrumentom koji omogućava istovremeno merenje položaja oba oka i poređenje njihove međusobne razlike.
Kako se izvodi?
Pacijent sedi uspravno i gleda pravo ispred sebe. Hertelov egzoftalmometar se postavlja na spoljašnje koštane ivice orbita, a lekar kroz instrument očitava položaj prednje površine rožnjače u odnosu na referentnu ravan orbite. Istovremeno se beleži i bazna vrednost, odnosno rastojanje između spoljašnjih orbitalnih ivica, što omogućava pravilno praćenje rezultata tokom vremena.
Pregled traje kratko i ne zahteva kontakt sa samim okom.
Objašnjenje pojmova:
- Egzoftalmus – predstavlja pomeranje očne jabučice prema napred, odnosno njeno izraženije isturanje iz orbite.
- Orbita – koštana šupljina lobanje u kojoj se nalaze očna jabučica, očni mišići, živci, krvni sudovi i masno tkivo.
Kada se koristi?
Egzoftalmometrija je važna za procenu i praćenje stanja kod kojih može doći do promene položaja očne jabučice, naročito:
- bolesti štitaste žlezde, posebno tiroidne orbitopatije
- tumora i drugih promena u orbiti
- upalnih procesa u orbiti
- povreda orbite
- vaskularnih promena koje mogu uticati na položaj oka
Posebno je značajna za praćenje proptoze (egzoftalmusa) kroz vreme, jer omogućava objektivno poređenje izmerenih vrednosti.
Šta znači povećana vrednost?
Povećana vrednost egzoftalmometrije znači da je očna jabučica više pomerena prema napred u odnosu na referentnu ravan orbite. Međutim, ne postoji jedna univerzalna vrednost koja predstavlja normalu za sve osobe.
Rezultat se tumači u odnosu na bazu orbita, anatomiju pacijenta, razliku između dva oka i prethodna merenja.
Česta pitanja
Ne. Pregled je brz i bezbolan i ne zahteva dodirivanje rožnjače ili druge strukture oka.
Obe informacije su važne. Rezultat se tumači u kontekstu anatomskih karakteristika pacijenta, bazne vrednosti i razlike između očiju. Kod praćenja bolesti posebno je značajno poređenje sa ranijim merenjima.
Ne. Iako je posebno značajan kod tiroidne orbitopatije, koristi se i u proceni različitih bolesti i promena u orbiti koje mogu dovesti do pomeranja očne jabučice.
