Uvod

Šta je cilijarno telo?

Cilijarno telo je prstenasta struktura smeštena iza dužice. Zajedno sa dužicom i sudovnjačom čini uveu – srednji, vaskularni sloj zida očne jabučice.

Ima dve glavne uloge: stvaranje očne vodice i učestvovanje u promeni oblika očnog sočiva tokom fokusiranja pogleda na predmete na različitim udaljenostima – akomodacija.

Anatomija

Gde se nalazi cilijarno telo?

Cilijarno telo predstavlja srednji deo uvee i nalazi se između dužice i sudovnjače. Prednjim delom nastavlja se na dužicu, dok pozadi prelazi u sudovnjaču.

Cilijarno telo povezano je sa očnim sočivom preko tankih zonularnih vlakana. Ova vlakna pružaju potporu sočivu i prenose dejstvo cilijarnog mišića, omogućavajući promenu njegovog oblika.

Kako izgleda cilijarno telo?

Cilijarno telo ima oblik prstena i nije direktno vidljivo jer se nalazi iza dužice. Na njegovom unutrašnjem delu nalaze se nabori koji se nazivaju cilijarni nastavci ili cilijarni procesusi.

Cilijarni nastavci stvaraju očnu vodicu i predstavljaju mesto sa kojeg polaze zonularna vlakna koja pridržavaju očno sočivo.

Građa cilijarnog tela

U građi cilijarnog tela posebno se izdvajaju cilijarni mišić, cilijarni nastavci i epitel koji ih prekriva. Spoljašnji epitel je pigmentovan i tamne boje, dok je unutrašnji sloj nepigmentovan.

Funkcija

Koja je funkcija cilijarnog tela?

Cilijarno telo ima dve osnovne funkcije: stvaranje očne vodice i kontrolu oblika očnog sočiva tokom fokusiranja.

Stvaranje očne vodice

Očna vodica je bistra tečnost koja ispunjava prostor u prednjem delu oka. Stvara se u cilijarnim nastavcima i ima važnu ulogu u ishrani avaskularnih struktura oka, naročito rožnjače i očnog sočiva, kao i u održavanju normalnog intraokularnog pritiska.

Akomodacija

Akomodacija je proces pri kom cilijarni mišić svojim kontrakcijama menja oblik sočiva, a time i njegovu prelomnu moć, čime dolazi do izaoštravanja posmatranog predmeta na različitim udaljenostima. Kada gledamo predmet iz blizine, sočivo postaje zaobljenije, dok se pri gledanju udaljenih predmeta spljoštava.

Klinički značaj

Funkcija cilijarnog tela značajna je za održavanje normalnog očnog pritiska, jer ono kontinuirano stvara očnu vodicu. Poremećaji ravnoteže između stvaranja i oticanja očne vodice mogu dovesti do promene intraokularnog pritiska i nastanka glaukoma.

Cilijarni mišić ima važnu ulogu i u akomodaciji oka. Sa godinama sposobnost fokusiranja na bliske predmete postepeno slabi, što dovodi do presbiopije – staračke dalekovidosti.

Tokom određenih oftalmoloških pregleda mogu se koristiti kapi koje privremeno blokiraju rad cilijarnog mišića. Ovaj postupak naziva se cikloplegija i omogućava preciznije određivanje refrakcije oka.

Stanja i bolesti cilijarnog tela

Koja stanja mogu zahvatiti cilijarno telo?

• Uveitis – Zapaljenje uvee koje primarno zahvata dužicu i cilijarno telo. Manifestuje se bolom, crvenilom, fotofobijom i padom oštrine vida, a često je povezano sa autoimunim procesima.
• Melanom cilijarnog tela – Primarni maligni tumor, koji se razvija iz pigmentnih ćelija. Često dugo ostaje asimptomatski, a otkriva se kada počne da utiče na vid, očni pritisak ili položaj sočiva.
• Ciste cilijarnog tela – Benigne tvorevine ispunjene tečnošću koje mogu biti urođene ili stečene. Većinom su male i bez simptoma, ali veće ciste mogu poremetiti optiku oka ili dinamiku očne vodice.
• Traumatska ciklodijaliza – Odvajanje cilijarnog tela od zida beonjače koje nastaje nakon tupe povrede oka. Izaziva nagli pad očnog pritiska (hipotoniju) i zamućenje vida, te često zahteva hiruršku sanaciju.
• Hipofunkcija (atrofija) cilijarnog tela – Stanje smanjene funkcije cilijarnog tela koje dovodi do smanjene proizvodnje očne vodice. Rezultat je hronično nizak očni pritisak (hipotonija) i posledična subatrofija očne jabučice sa gubitkom vida.